Polska gospodarka wchodzi w drugi kwartał 2026 r. w cieniu narastającego kryzysu płatniczego. Aż 87% przedsiębiorców nie otrzymuje pieniędzy na czas, a łączne zaległości firm przekroczyły już barierę 46 mld zł. Efekt? Co druga firma wstrzymuje rozwój, walcząc o przetrwanie.

Sytuacja w sektorze MŚP staje się alarmująca. Z najnowszego badania Skaner MŚP wynika, że nieterminowe płatności stały się codziennością dla niemal 9 na 10 przedsiębiorców.

Plaga zatorów płatniczych: 87% firm czeka na pieniądze

Przedsiębiorcy przestają wierzyć w obietnice, dlatego, że aż co trzecia firma czeka na zapłatę faktury ponad dwa miesiące.

• 46,2 mld zł – tyle wynoszą łączne zaległości polskich firm (wzrost o 2,5 mld zł rdr).
• 150 tys. zł – to średnie zadłużenie jednego niesolidnego płatnika.
• 74% podmiotów przyznaje, że długi kontrahentów pogarszają ich kondycję finansową.

Nie tylko dłużnicy spędzają sen z powiek właścicielom firm. Polska gospodarka mierzy się bowiem ze zjawiskiem tzw. „drożyzny systemowej”. Marzec 2026 r. przyniósł przyspieszenie inflacji do poziomu 3% rdr. To bezpośredni skutek napięć na Bliskim Wschodzie, a także skokowych cen paliw.

Co najbardziej przeraża polskiego przedsiębiorcę?

Polski biznes z dużą obawą patrzy na:

• Ceny energii i gazu (29%), a więc nieprzewidywalność kosztów mediów drenuje portfele.
• Obciążenia fiskalne (23%) – rosnące składki ZUS są wskazywane jako główna bariera.
• Koszty pracy (19%) – presja płacowa, czyli m.in. podwyżki płacy minimalnej, zmuszają do cięć.

Zamiast ekspansji i nowych technologii, polskie firmy wybrały strategię „odporności”. Aż 45% przedsiębiorstw oficjalnie wstrzymało plany rozwojowe albo zrezygnowało z otwierania nowych projektów.

Obecnie obserwujemy u przedsiębiorców próby adaptacji do warunków permanentnej niepewności. Przy obecnej strukturze kosztów w Polsce, kluczowym warunkiem stabilności staje się żelazna dyscyplina w zakresie zarządzania wydatkami i rygorystyczne zabezpieczanie płynności finansowej – komentuje dr hab. Waldemar Rogowski, główny analityk BIG InfoMonitor. – Firmy mają świadomość, że każdy dzień opóźnienia w płatności ze strony kontrahenta, przy tak wysokich kosztach finansowania i energii, generuje realną stratę, której nie da się już odrobić prostym wzrostem wolumenu sprzedaży. Dlatego optymizm, który obserwowaliśmy jeszcze niedawno, ma dziś charakter warunkowy i opiera się głównie na nadziei, że dynamika wzrostu kosztów w końcu wyhamuje. W tym kontekście słowem roku dla przedsiębiorców staje się dziś – „odporność” – dodaje.

Jak firmy zamierzają przetrwać 2026 r.?

Biznes stawia twarde warunki:

• Weryfikacja kontrahentów: 76% firm planuje aktywnie sprawdzać wiarygodność partnerów przed podpisaniem umowy.
• Systemy przedpłat: Prawie co piąta firma (19%) zamierza zrezygnować z odroczonych terminów płatności na rzecz gotówki „z góry”.
• Dyscyplina kosztowa: Priorytetem stało się utrzymanie płynności finansowej zamiast ryzykownej modernizacji.

Zaufanie w obrocie gospodarczym uległo wyraźnemu nadszarpnięciu, co zmusza firmy do podejmowania zdecydowanych kroków prewencyjnych. Przedsiębiorcy coraz częściej stawiają na twarde warunki współpracy, takie jak: systemy przedpłat, które planuje wprowadzić 19% firm, czy wnikliwa weryfikacja partnerów przed podpisaniem kontraktu. W 2026 r. aż 76% przedsiębiorców planuje podjąć aktywne działania ograniczające ryzyko zatorów płatniczych. W warunkach miliardowego zadłużenia całego sektora, informacja o wiarygodności płatniczej kontrahenta staje się dziś nie tylko narzędziem zarządzania ryzykiem, ale istotnym elementem strategii przetrwania – podkreśla Paweł Szarkowski, prezes BIG InfoMonitor.

Bez ustabilizowania cen energii i poprawy dyscypliny płatniczej, skłonność firm do podejmowania nowych projektów inwestycyjnych pozostanie na bardzo niskim poziomie. Może to utrudnić szybką modernizację polskiego biznesu i opóźnić wdrażanie nowoczesnych technologii w nadchodzących miesiącach.

Źródło: Badanie „Skaner MSP” realizowane wśród mikro, małych i średnich firm, przeprowadzone przez Instytut Badań i Rozwiązań B2B Keralla Research, na próbie 500 firm sprzedających z odroczonym terminem płatności, techniką wywiadów telefonicznych, 2Q2026.