Dla jednych rozwój oznacza wyższe zyski, dla innych – więcej wolnego czasu. W prowadzeniu mikrobiznesu kluczowy okazuje się jednak wynik finansowy i bezpieczeństwo, a nie rozgłos czy działanie na wielką skalę. Z najnowszego badania Krajowego Rejestru Długów „Własnym tempem. Ambicje i granice rozwoju mikrofirm” wyłania się obraz małego przedsiębiorcy, który wie, czego chce, ale ostrożnie kalkuluje każde ryzyko.

W branży meblarskiej – od lokalnych zakładów stolarskich i pracowni projektowych po małych producentów mebli wnioski z badań KRD stanowią wyjątkowo trafną diagnozę rynkowych realiów.

Wolniejszy wzrost to racjonalna decyzja, a nie brak ambicji

Aż 62% badanych przedsiębiorców deklaruje chęć stopniowego i ostrożnego rozwoju. Tylko 13% jest gotowych na dynamiczną ekspansję kosztem większego ryzyka. W meblarstwie, gdzie szybko rosną ceny materiałów i koszty pracy, taka powściągliwość to nie tyle brak ambicji, co chłodna kalkulacja.

Polskie mikrofirmy chcą rosnąć, ale powoli. Dla małego przedsiębiorcy już jedna nietrafiona inwestycja czy zbyt szybki wzrost kosztów mogą być poważnym obciążeniem, dlatego zachowują ostrożność. Priorytetem jest utrzymanie działalności i stabilnych przychodów. To nie tyle brak ambicji, co racjonalna decyzja – zauważa Adam Łącki, prezes Zarządu Krajowego Rejestru Długów Biura Informacji Gospodarczej.

Marża ważniejsza niż wolumen

Ponad połowa właścicieli firm (58% w B2C i 60% w B2B) definiuje rozwój wprost jako wzrost zysków. Natomiast 44% przedsiębiorców wskazuje na wzrost przychodów. Ta 10-procentowa różnica pokazuje, że sam wzrost sprzedaży bez odpowiedniej rentowności nie może cieszyć. W stolarni czy zakładzie tapicerskim większa liczba zamówień przy zbyt niskiej marży oznacza jedynie więcej pracy i potencjalne zatory płatnicze.

Reklama

Zwiększenie skali działalności niesie ze sobą również wyzwania finansowe, na które zwraca uwagę Jakub Kostecki, wiceprezes Zarządu firmy windykacyjnej Kaczmarski Inkasso. Rozwój mikrofirmy często oznacza więcej klientów, większe zlecenia i dłuższą listę faktur z odroczonym terminem płatności. To może poprawić sprzedaż, ale jednocześnie zwiększa ryzyko, że przedsiębiorca będzie finansował cudze opóźnienia z własnej kieszeni. Dlatego przy wzroście skali działania warto od razu uporządkować zasady płatności: sprawdzać nowych kontrahentów, ustalać limity kupieckie, pilnować terminów i reagować po pierwszym opóźnieniu, a nie dopiero po kilku miesiącach. W windykacji widzimy, że najszybciej odzyskuje się te należności, które nie zdążyły się „zestarzeć” – zauważa Jakub Kostecki.

B2B stawia na stabilność, a nie na wyścig po nowych klientów

Model biznesowy wyraźnie różnicuje podejście do rynku. Podczas gdy firmy B2C budują wzrost na liczbie klientów, podmioty działające w relacjach B2B – np. podwykonawcy mebli biurowych czy hotelowych – stawiają na marżę i stabilność, na co zwraca uwagę Jakub Kostecki.

Firmy, których klientami są inne przedsiębiorstwa, również koncentrują się na zyskach. Zwraca na to uwagę aż 60% badanych, a 47% na przychód. Jednak znacznie rzadziej niż firmy, które sprzedają tylko konsumentom, wskazują na większą liczbę klientów – 27%. W relacjach biznesowych wzrost może wynikać z jednego większego kontraktu, rozszerzenia współpracy z obecnym odbiorcą albo poprawy marży. Jednocześnie 41% firm B2B za miarę rozwoju uznaje większą stabilność. To najwyższy wynik wśród analizowanych modeli prowadzenia biznesu.

Niepewne jutro i świadomy brak chęci do skalowania

Mimo że 75% przedsiębiorców dopuszcza myśl o rozwoju, zaledwie 24% uważa wzrost w ciągu najbliższych 12 miesięcy za prawdopodobny. Co ciekawe, aż 42% nie potrafi ocenić swoich perspektyw na najbliższy rok.

Tak wysoki poziom niezdecydowania już sam w sobie jest istotnym sygnałem. Może oznaczać brak jasno określonych planów rozwojowych, silne uzależnienie od zewnętrznych warunków rynkowych albo po prostu brak narzędzi do prognozowania sprzedaży i kosztów w mikrofirmie, która rzadko dysponuje formalnym budżetem – koment ekspert Kaczmarski Inkasso.

Wśród przedsiębiorców, którzy nie spodziewają się wzrostu, aż 38% deklaruje po prostu brak potrzeby lub chęci dalszego rozwoju. Często jest to świadomy wybór rzemieślnika lub właściciela małego zakładu, który ceni niezależność i stabilność ponad ciągłą rozbudowę parku maszynowego czy zwiększanie zatrudnienia.

To oznacza, że w części firm stagnacja może być świadomą decyzją właściciela. Przedsiębiorca uznaje obecny poziom działalności za wystarczający i nie chce podejmować ryzyka, zatrudniać ludzi, ani angażować się mocniej w powiększanie biznesu. W mikrofirmach rozwój często oznacza nie tylko większe przychody, ale także więcej zobowiązań, kosztów stałych i odpowiedzialności. To spora zmiana w myśleniu i duży wpływ na życie osobiste. Dlatego tak wielu właścicieli traktuje firmę jako stabilne źródło utrzymania, a nie projekt, który musi rosnąć za wszelką cenę – podsumowuje Jakub Kostecki.

Rozwój mikrofirmy: wyzwania rynkowe i bariery

Badanie pokazuje również istotne bariery zewnętrzne i cechy demograficzne. Poza brakiem chęci powiększania biznesu, co czwarty badany wskazuje na spadek popytu, a co piąty na zbyt szybkie zmiany rynkowe. Dodatkowo, mężczyźni częściej deklarują brak chęci do rozwoju (47% wobec 30% kobiet). Natomiast kobiety jako główne przeszkody wymieniają ograniczenia finansowe (17% wobec 7% mężczyzn) oraz brak czasu (35% wobec 17% mężczyzn).

Źródło: Ogólnopolskie badanie „Własnym tempem. Ambicje i granice rozwoju mikrofirm” zrealizowała firma IMAS International na zlecenie Krajowego Rejestru Długów Biura Informacji Gospodarczej w lipcu 2026 r. Przeprowadzono je techniką wywiadów internetowych CAWI na grupie 507 mikrofirm zatrudniających do 9 osób.